Các loại thuốc thường dùng trong chăm sóc cuối đời: Điều chuyên viên y tế cần biết

Những điểm chính cần ghi nhớ

Các danh mục thuốc dựa trên triệu chứng phân loại thuốc chăm sóc cuối đời theo các triệu chứng cụ thể mà chúng điều trị: đau, lo lắng, nôn nao, suy hô hấp và khó chịu đường tiêu hóa.
Các loại thuốc kiểm soát bệnh có thể tiếp tục được sử dụng trong chăm sóc cuối đời nếu chúng giúp cải thiện sự thoải mái và chất lượng cuộc sống, bao gồm insulin, thuốc hít và thuốc tim mạch.
Danh mục thuốc mở của VITAS cho phép tiếp tục các liệu pháp duy trì thay vì hạn chế thuốc trong một danh sách được xác định trước.

Mục lục

Tổng quan về phác đồ dùng thuốc trong chăm sóc cuối đời
Các loại thuốc chăm sóc cuối đời theo phân loại triệu chứng
Thuốc kiểm soát bệnh: Những loại thuốc bệnh nhân có thể tiếp tục dùng
Cách danh mục thuốc mở của chúng tôi hỗ trợ tính linh hoạt trong điều trị lâm sàng
Những cân nhắc về thuốc dùng trong chăm sóc cuối đời
Giới thiệu các bệnh nhân đủ điều kiện nhận chăm sóc cuối đời đến với VITAS

Hiểu rõ về các loại thuốc dùng trong chăm sóc cuối đời là điều cần thiết khi xem xét việc chăm sóc cuối đời cho bệnh nhân mắc các bệnh hiểm nghèo, nghiêm trọng. Khác với các phương pháp điều trị tập trung vào chữa khỏi bệnh, chăm sóc cuối đời ưu tiên sự thoải mái và chất lượng cuộc sống bằng cách sử dụng hiệu quả các loại thuốc dùng trong chăm sóc cuối đời để kiểm soát triệu chứng.

Tại VITAS, chúng tôi phân loại các loại thuốc chăm sóc cuối đời thường dùng theo triệu chứng để giúp các chuyên gia chăm sóc sức khỏe hiểu sâu hơn về chăm sóc cuối đời. Phương pháp quản lý thuốc của chúng tôi khác với các phác đồ tiêu chuẩn, mang lại sự linh hoạt hơn về mặt lâm sàng để hỗ trợ nhu cầu, hoàn cảnh và ưu tiên riêng của từng bệnh nhân.

Tổng quan về phác đồ dùng thuốc trong chăm sóc cuối đời

Trong chăm sóc cuối đời, thuốc là những biện pháp can thiệp dược phẩm được thiết kế đặc biệt để làm giảm các triệu chứng khó chịu thay vì để thay đổi tiến triển bệnh. Khác với các liệu pháp chữa bệnh, các loại thuốc chăm sóc cuối đời này tập trung vào việc mang lại sự thoải mái, duy trì chức năng và sức khỏe tinh thần.

Các loại thuốc thường dùng trong chăm sóc cuối đời có thể được sắp xếp theo triệu chứng, hỗ trợ nhóm chăm sóc nhanh chóng ứng phó với cơn đau, lo âu, suy hô hấp và các triệu chứng khác trong quá trình chăm sóc cuối đời. Việc hiểu rõ các loại thuốc chăm sóc cuối đời cụ thể giúp giải quyết từng triệu chứng sẽ giúp bệnh nhân và gia đình cảm thấy tự tin hơn về chất lượng chăm sóc được cung cấp.

Các loại thuốc chăm sóc cuối đời theo phân loại triệu chứng

Các chuyên viên y tế của VITAS vận dụng chuyên môn về chăm sóc cuối đời và kiểm soát triệu chứng để sắp xếp thuốc theo phân loại triệu chứng, nhằm đảm bảo mỗi bệnh nhân được chăm sóc trong sự thoải mái, đúng mục tiêu, kịp thời và đáp ứng những nhu cầu thay đổi của họ.

Đau đớn

Kiểm soát cơn đau trong chăm sóc cuối đời tập trung vào việc đạt được mức độ thoải mái giúp duy trì chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Kiểm soát cơn đau thường tuân theo phương pháp từng bước, bắt đầu với thuốc chống viêm không steroid (NSAID) và acetaminophen là những loại thuốc ban đầu thường được dùng nhiều nhất để giảm đau mức độ nhẹ. Khi mức độ đau tăng lên, có thể sử dụng các opioid yếu như tramadol cho cơn đau vừa phải, sau đó chuyển sang các thuốc opioid mạnh liều thấp để kiểm soát triệu chứng hiệu quả hơn. Các loại thuốc opioid mạnh là nền tảng của thuốc giảm đau trong chăm sóc cuối đời, giúp giảm đau từ mức độ vừa đến nặng.

Morphine: Thuốc này thường được kê đơn vì dễ dàng điều chỉnh liều lượng và có tác dụng kép là giảm đau và giảm cảm giác khó thở của bệnh nhân, thường được gọi là "cảm giác thiếu không khí". Thuốc có sẵn dưới dạng viên nén uống, dung dịch uống, thuốc tiêm dưới da hoặc thuốc truyền tĩnh mạch.
Hydromorphone: Thường được sử dụng để thay thế cho morphine đối với những bệnh nhân mẫn cảm với morphine hoặc suy thận. Thuốc này có sẵn dưới dạng viên nén uống, dung dịch uống, thuốc tiêm dưới da hoặc thuốc truyền tĩnh mạch.
Oxycodone: Thuốc này có thể được dung nạp tốt hơn morphine ở một số bệnh nhân, mang lại hiệu quả giảm đau tốt hơn hoặc gây ra ít tác dụng bất lợi hơn. Thuốc có dạng viên nén uống, dung dịch uống hoặc thuốc tiêm dưới da.

Việc lựa chọn thuốc giảm đau phù hợp cho bệnh nhân được chăm sóc cuối đời phụ thuộc vào mức độ đau, tiền sử phơi nhiễm opioid, đường dùng thuốc ưa thích và đáp ứng cá nhân của bệnh nhân.

Lo âu và kích động

Lo âu và kích động thường xảy ra ở bệnh tình nghiêm trọng do những thay đổi về chuyển hóa, thiếu oxy, căng thẳng về cảm xúc hoặc hiện sinh, hoặc ảnh hưởng đến thần kinh. Những loại thuốc này mang đến cho bệnh nhân và gia đình sự an tâm và thoải mái về mặt cảm xúc.

Lorazepam: Thuốc benzodiazepine này thường được dùng để kiểm soát chứng lo âu, bất an và kích động ở bệnh nhân được chăm sóc cuối đời. Thuốc có thể được dùng đường uống, đặt dưới lưỡi hoặc tiêm dưới da
Haloperidol: Đây là một loại thuốc chống loạn thần, được dùng để kiểm soát chứng mê sảng và kích động nghiêm trọng trong chăm sóc cuối đời. Thuốc này cũng thường được dùng để điều trị chứng buồn nôn nghiêm trọng hoặc dai dẳng. Thuốc này có thể được dùng đường uống (viên nén hoặc dung dịch) hoặc tiêm dưới da.

Buồn nôn và nôn

Buồn nôn và nôn mửa có thể là do tác dụng phụ của thuốc, rối loạn chức năng nội tạng, tắc ruột hoặc bệnh tiến triển. Các loại thuốc này giúp kiểm soát triệu chứng, giảm khó chịu và hỗ trợ việc cấp nước và chất dinh dưỡng khi có thể.

Haloperidol: Ngoài việc kiểm soát tình trạng kích động, haloperidol còn được sử dụng để điều trị buồn nôn và đặc biệt hiệu quả trong điều trị bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối. Thuốc này có thể được dùng đường uống (viên nén hoặc dung dịch) hoặc tiêm dưới da.
Ondansetron: Thuốc này được dùng để phòng ngừa và điều trị buồn nôn, đặc biệt là khi liên quan đến hóa trị liệu trước đó hoặc các tác nhân gây kích thích dạ dày cụ thể. Thuốc này thường được lựa chọn vì hiệu quả cao và tác dụng an thần tối thiểu, lý tưởng cho những bệnh nhân cần kiểm soát buồn nôn mà không gây thêm buồn ngủ. Thuốc này có thể được dùng đường uống dưới dạng viên nén hoặc viên nén tan trong miệng (ODT), hoặc tiêm tĩnh mạch để giảm triệu chứng nhanh chóng.
Metoclopramide: Thuốc này đặc biệt được dùng để điều trị chứng buồn nôn liên quan đến chứng liệt dạ dày hoặc tiêu hóa chậm, giúp làm giảm cảm giác đầy hơi và chướng bụng có thể dẫn đến nôn mửa. Thuốc này có thể được dùng đường uống (viên nén hoặc dung dịch) hoặc tiêm dưới da.

Dịch tiết đường hô hấp và khó thở

Dịch tiết đường hô hấp và khó thở nằm trong số những triệu chứng khó chịu nhất ở giai đoạn cuối đời. Khi bệnh nhân mất khả năng làm sạch dịch tiết, họ có thể thở khò khè, thường được gọi là "tiếng khò khè hấp hối". Thuốc kháng cholinergic giúp giảm các dịch tiết này, nhờ đó bệnh nhân dễ thở hơn và đồng thời mang lại cảm giác nhẹ nhõm về mặt tinh thần cho gia đình. Việc lựa chọn phụ thuộc vào mức độ tỉnh táo của bệnh nhân, các yếu tố cần cân nhắc về tác dụng phụ và đường dùng thuốc ưa thích.

Hyoscyamine: Thuốc kháng cholinergic tác dụng nhanh này được dùng để giảm tiết dịch quá mức ở miệng và đường hô hấp trên ở bệnh nhân được chăm sóc cuối đời. Thuốc này rất phù hợp cho việc kiểm soát tình trạng tiết dịch ở giai đoạn ban đầu hoặc không liên tục. Thuốc có thể được đặt dưới lưỡi hoặc được dùng đường uống dưới dạng viên nén hoặc dung dịch.
Glycopyrrolate: Thuốc kháng cholinergic này được dùng để kiểm soát dịch tiết đường hô hấp mà không vượt qua hàng rào máu não, giúp giảm thiểu các tác dụng phụ lên hệ thần kinh trung ương như giảm tỉnh táo hoặc lú lẫn. Thuốc có thể được dùng đường uống dưới dạng viên nén hoặc dung dịch, hoặc đặt dưới lưỡi.
Atropine: Mặc dù thuốc nhỏ mắt atropine về mặt kỹ thuật được bào chế dưới dạng thuốc nhỏ mắt, nhưng chúng an toàn và hiệu quả khi dùng đường uống trong chăm sóc cuối đời. Thuốc nhỏ mắt này được dùng dưới lưỡi để làm khô dịch tiết dư thừa ở miệng và đường hô hấp trên.
Scopolamine: Thuốc này nhắm vào cả việc tiết dịch và buồn nôn do chuyển động bằng cách chặn một số xung thần kinh nhất định. Thuốc có dạng miếng dán qua da, giúp giảm triệu chứng liên tục trong 72 giờ.
Morphine liều thấp: Opioid rất hiệu quả trong việc giúp giảm cảm giác thiếu không khí và khó chịu ở ngực vào giai đoạn cuối đời. Morphine liều thấp đặc biệt hiệu quả trong việc điều trị chứng khó thở đồng thời hạn chế tình trạng giảm tỉnh táo. Thuốc này có thể được dùng đường uống (viên nén hoặc dung dịch), tiêm dưới da hoặc truyền tĩnh mạch.

Khó chịu đường tiêu hóa

Khó chịu đường tiêu hóa, bao gồm táo bón và co thắt bụng, thường gặp do giảm vận động, giảm lượng thức ăn nạp vào và sử dụng opioid. Vì hầu hết bệnh nhân được chăm sóc cuối đời đều được dùng opioid, nên cần có phác đồ chăm sóc ruột chủ động để ngăn ngừa đau bụng và tắc ruột.

Senna: Thuốc nhuận tràng kích thích này được dùng để điều trị và ngăn ngừa táo bón do opioid gây ra bằng cách kích thích các cơ ruột co bóp. Thuốc được dùng đường uống dưới dạng viên nén hoặc dung dịch.
Bisacodyl: Thuốc nhuận tràng kích thích mạnh này được sử dụng khi thuốc làm mềm phân dùng đường uống không đủ hiệu quả để gây ra nhu động ruột. Thuốc thường được dùng vì độ tin cậy trong việc giảm triệu chứng chỉ trong vài giờ. Thuốc được dùng dưới dạng viên nén hoặc thuốc đặt trực tràng khi cần thiết.
Polyethylene glycol (MiraLAX®): Thuốc nhuận tràng thẩm thấu này hút nước vào đại tràng để làm mềm phân, giúp dễ dàng đào thải phân ra ngoài hơn. Thuốc không có mùi vị và dễ dàng hòa tan vào một lượng nhỏ nước ép hoặc nước lọc. Thuốc được dùng dưới dạng bột uống, hòa tan trong chất lỏng.

Thuốc kiểm soát bệnh: Những loại thuốc bệnh nhân có thể tiếp tục dùng

Bệnh nhân và gia đình thường lo ngại rằng việc tiếp nhận chăm sóc cuối đời đồng nghĩa với việc phải ngưng dùng tất cả các loại thuốc. Mặc dù chăm sóc cuối đời tập trung vào sự thoải mái hơn là chữa khỏi bệnh, bệnh nhân thường cần tiếp tục sử dụng các loại thuốc kiểm soát bệnh để duy trì chất lượng cuộc sống và ngăn ngừa các triệu chứng khó chịu, bao gồm:

Thuốc tim mạch: Bệnh nhân có thể tiếp tục dùng thuốc chẹn beta, thuốc ức chế ACE và thuốc lợi tiểu để ngăn ngừa các đợt cấp của suy tim.
Thuốc hô hấp: Thuốc hít và liệu pháp thở oxy giúp bệnh nhân giảm bớt khó thở liên quan đến các bệnh phổi mãn tính.
Thuốc nội tiết: Insulin và thuốc tuyến giáp giúp duy trì mức năng lượng và mức đường huyết ổn định trong suốt quá trình chăm sóc cuối đời.
Thuốc tâm thần: Thuốc chống trầm cảm và thuốc chống loạn thần hỗ trợ sức khỏe tâm thần liên tục cho bệnh nhân mắc các bệnh lý tâm thần hiện có.
Thuốc chống co giật: Thuốc chống co giật ngăn ngừa các cơn co giật và duy trì sự thoải mái cho bệnh nhân mắc chứng rối loạn co giật.

Không phải nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc cuối đời nào cũng có thể linh hoạt linh hoạt đối với thuốc như vậy, đó là lý do tại sao loại danh mục thuốc là một yếu tố quan trọng cần xem xét.

Cách danh mục thuốc mở của chúng tôi hỗ trợ tính linh hoạt trong điều trị lâm sàng

Việc áp dụng danh mục thuốc mở so với danh mục thuốc hạn chế trong quản lý thuốc chăm sóc cuối đời có tác động đáng kể đến tính liên tục trong chăm sóc bệnh nhân. Danh mục thuốc hạn chế chỉ cung cấp các loại thuốc chăm sóc cuối đời nằm trong một danh sách đã được xác định trước, thường buộc bệnh nhân phải ngừng các liệu pháp đã giúp kiểm soát bệnh trạng hiệu quả trong nhiều năm. Trái lại, một danh mục thuốc mở cho phép bệnh nhân tiếp tục các liệu pháp điều trị bệnh và duy trì khi các liệu pháp này phù hợp với mục tiêu chăm sóc hướng đến sự thoải mái.

Mặc dù một số cơ sở chăm sóc cuối đời hạn chế thuốc để kiểm soát chi phí, VITAS sử dụng danh mục thuốc mở, ưu tiên tính linh hoạt trong điều trị lâm sàng và sự thoải mái của bệnh nhân. Cách tiếp cận này cho phép các chuyên gia y tế tiếp tục dùng các loại thuốc như thuốc chẹn beta, thuốc hít và insulin khi phù hợp, đồng thời đảm bảo dịch vụ chăm sóc cuối đời thực sự được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân, lấy bệnh nhân làm trung tâm.

Những điều cân nhắc khi kê đơn thuốc chăm sóc cuối đời

Việc lựa chọn thuốc phù hợp trong chăm sóc cuối đời đòi hỏi phải xem xét nhiều yếu tố: tình trạng bệnh nhân và các bệnh trạng đi kèm, kiểm soát triệu chứng hiệu quả cân bằng với sự minh mẫn về nhận thức, an toàn và chất lượng cuộc sống tổng thể.

Nhóm y tế liên ngành hợp tác để đảm bảo thuốc tạo sự thoải mái cho bệnh nhân được chăm sóc cuối đời vẫn phù hợp và đáp ứng nhu cầu của từng bệnh nhân. Chúng tôi ưu tiên các đường dùng thuốc ít xâm lấn nhất, đồng thời điều chỉnh thuốc giảm đau cho bệnh nhân được chăm sóc cuối đời phù hợp với nhu cầu sinh lý cụ thể của họ, chẳng hạn như chức năng thận hoặc gan.

Cách tiếp cận lấy bệnh nhân làm trung tâm trong việc quản lý thuốc này giúp mang lại sự thoải mái toàn diện trong suốt hành trình chăm sóc cuối đời.

Giới thiệu đến VITAS để được hỗ trợ lâm sàng

VITAS đóng vai trò như một phần mở rộng của nhóm chăm sóc cho quý vị, mang đến chuyên môn đặc biệt về chăm sóc cuối đời để quản lý các nhu cầu dùng thuốc phức tạp khi bệnh nhân chuyển sang sử dụng dịch vụ của chúng tôi. Cho dù là xử lý các tình huống kiểm soát cơn đau khó khăn, kiểm soát nhiều bệnh trạng đi kèm hay xác định liệu việc tiếp tục các liệu pháp hiện tại có phù hợp hay không, nhóm lâm sàng của chúng tôi luôn cung cấp hướng dẫn chuyên môn và tư vấn kịp thời để đảm bảo bệnh nhân của quý vị nhận được sự chăm sóc thoải mái tối ưu.

Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ quý vị trong việc giới thiệu bệnh nhân.

Chúng tôi hiểu rằng việc xác định tính hội đủ điều kiện và thảo luận về mục tiêu chăm sóc có thể gặp nhiều khó khăn. Nhóm của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ quý vị ở mọi bước - từ việc đánh giá xem bệnh nhân của quý vị có thể nhận được lợi ích từ chăm sóc cuối đời hay không đến việc tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc trò chuyện với bệnh nhân và gia đình về các lựa chọn cuối đời.

Quý vị có thể kết nối với VITAS theo ba cách sau:

Liên lạc với chúng tôi để thảo luận về tính hội đủ điều kiện - Nhóm lâm sàng của chúng tôi có thể giúp đánh giá xem bệnh nhân của quý vị có thể nhận được lợi ích từ dịch vụ chăm sóc cuối đời không.
Chúng tôi có thể bắt đầu cuộc trò chuyện - Các chuyên viên y tế của VITAS luôn sẵn sàng gặp gỡ bệnh nhân và gia đình để thảo luận về các lựa chọn chăm sóc cuối đời.
Giới thiệu qua VITAS.com, ứng dụng di động của chúng tôi hoặc gọi điện thoại - Có nhiều lựa chọn thuận tiện để quý vị gửi lời giới thiệu.