Thang đo mức độ xoa dịu (PPS) và chăm sóc cuối đời

Mục lục

1. Thang đo mức độ xoa dịu (PPS) và chăm sóc cuối đời
2. Cách diễn giải thang đo mức độ xoa dịu
3. 5 lĩnh vực chức năng của Thang đo mức độ xoa dịu là gì?
4. Công cụ tính điểm theo Thang đo mức độ xoa dịu
5. Câu hỏi thường gặp về Thang đo mức độ xoa dịu

Thang đo mức độ xoa dịu (PPS) là một công cụ đánh giá đã được chứng thực giúp nhân viên y tế nhận biết và ghi nhận sự suy giảm chức năng của bệnh nhân. Thông qua việc đánh giá năm lĩnh vực riêng biệt, PPS đưa ra một điểm số khách quan dao động từ 0 đến 100%, với điểm số thấp hơn cho thấy mức độ suy giảm nhiều hơn và là cơ sở vững chắc hơn cho các cuộc thảo luận về mục tiêu chăm sóc.

Hiểu được cách đọc Thang đo mức độ xoa dịu trong chăm sóc cuối đời sẽ giúp nhân viên y tế đánh giá điều kiện hội đủ điều kiện nhận dịch vụ chăm sóc cuối đời, theo dõi tiến triển bệnh và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc. Là một ngôn ngữ lâm sàng được các bên cùng dùng, PPS cũng giúp ghi chép tài liệu chính xác hơn và truyền đạt rõ ràng hơn về diễn tiến của bệnh nhân.

Cách diễn giải thang đo mức độ xoa dịu

Điểm PPS dao động từ 100% (đi lại hoàn toàn bình thường và không có bằng chứng bệnh lý) đến 0% (tử vong), giảm theo bước nhảy 10%. Điểm số thấp hơn cho thấy sự suy giảm chức năng.

Một câu hỏi hữu ích cần đặt ra trong quá trình đánh giá là: Bệnh nhân có bệnh tình nghiêm trọng này có dành hơn 50% thời gian thức ở trạng thái ngồi hoặc nằm không? Cách tính PPS sẽ trở nên dễ hiểu hơn khi thang điểm được áp dụng vào các tình huống lâm sàng gặp trong thực tiễn. Các ví dụ sau minh họa hai mức điểm PPS thường gặp khi giới thiệu bệnh nhân vào chương trình chăm sóc cuối đời.

PPS 70%

Một bệnh nhân 68 tuổi mắc ung thư tụy di căn hiện chỉ đi được quãng ngắn và dễ mệt khi hoạt động. Bà không còn khả năng duy trì công việc hoặc các hoạt động sở thích nhưng vẫn tự thực hiện toàn bộ việc tự chăm sóc một cách độc lập. Lượng ăn uống qua đường miệng của bà có thể bình thường hoặc giảm và bà vẫn hoàn toàn tỉnh táo. Ở mức này, bệnh nhân vẫn còn độc lập nhưng đã có bằng chứng của bệnh tiến triển đáng kể.

• Đối với bệnh nhân ung thư, biểu hiện này thường đáp ứng hướng dẫn hội đủ điều kiện nhận dịch vụ chăm sóc cuối đời và bệnh nhân sẽ có lợi khi được can thiệp chăm sóc giảm nhẹ sớm.

PPS 50%

Một bệnh nhân 82 tuổi bị suy tim tiến triển hiện chủ yếu nằm tại giường và cần hỗ trợ để chuyển sang ghế ngồi. Ông cần được hỗ trợ đáng kể trong việc tắm rửa, mặc quần áo và đi vệ sinh. Lượng ăn uống của ông giảm và ông có những đợt lú lẫn từng lúc. Ở mức này, bệnh nhân phụ thuộc đáng kể vào người chăm sóc, cho thấy sự suy giảm chức năng tiến triển nặng.

• Đối với bệnh nhân mắc các bệnh lý không phải ung thư, biểu hiện này thường đáp ứng hướng dẫn hội đủ điều kiện nhận dịch vụ chăm sóc cuối đời và cho thấy cần kiểm soát triệu chứng toàn diện cũng như lập kế hoạch cho giai đoạn cuối đời.

Khi nhân viên y tế tính điểm PPS, họ sẽ quan sát tình trạng của bệnh nhân trên cả năm lĩnh vực cùng lúc. Mỗi lĩnh vực đóng góp vào điểm PPS tổng thể, tạo nên bức tranh toàn diện về chức năng.

5 lĩnh vực chức năng của Thang đo mức độ xoa dịu là gì?

Năm yếu tố được đánh giá trong Thang đo mức độ xoa dịu (PPS) là khả năng đi lại, hoạt động và bằng chứng bệnh lý, tự chăm sóc, lượng ăn uống và mức độ tỉnh táo. Việc đánh giá năm lĩnh vực chức năng này sẽ xác định điểm số phần trăm PPS của bệnh nhân.

• Khả năng đi lại: Đánh giá khả năng di chuyển của bệnh nhân, từ đi lại độc lập đến cần hỗ trợ hoặc phải nằm giường.
• Hoạt động và bằng chứng bệnh lý: Nhân viên y tế đánh giá khả năng duy trì công việc hoặc sở thích của bệnh nhân và mức độ bệnh lý ảnh hưởng đến chức năng hàng ngày.
• Tự chăm sóc: Đánh giá khả năng thực hiện các hoạt động chăm sóc cá nhân như tắm rửa, mặc quần áo và đi vệ sinh, từ hoàn toàn độc lập đến cần hỗ trợ hoàn toàn.
• Lượng ăn uống: Tình trạng dinh dưỡng và dùng đủ nước được theo dõi từ mức bình thường, giảm dần đến chỉ còn uống từng ngụm dịch tối thiểu.
• Mức độ tỉnh táo: Đánh giá mức độ minh mẫn và nhận thức, từ hoàn toàn tỉnh táo đến các giai đoạn lú lẫn hoặc buồn ngủ, cho đến hoàn toàn không phản hồi.

Các lĩnh vực này có mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau - khi bệnh tiến triển, sự suy giảm ở một lĩnh vực thường tương quan với thay đổi ở các lĩnh vực khác, tạo ra một tỷ lệ phần trăm tổng thể phản ánh tình trạng hiện tại của bệnh nhân.

Công cụ tính điểm theo Thang đo mức độ xoa dịu

Sử dụng công cụ này để nhanh chóng nhận dạng sự suy giảm chức năng và cung cấp thông tin cho việc ra quyết định về tình trạng đủ điều kiện của bệnh nhân của quý vị.

Điều chỉnh từng lĩnh vực dưới đây dựa trên biểu hiện của bệnh nhân để tính điểm PPS. Xin lưu ý rằng Công cụ tính PPS này chỉ ước tính điểm PPS và không thay thế cho đánh giá lâm sàng.

Câu hỏi thường gặp về Thang đo mức độ xoa dịu

Thang đo mức độ xoa dịu là gì?

Thang đo mức độ xoa dịu đánh giá tình trạng chức năng ở bệnh nhân mắc bệnh nặng bằng điểm số điểm phần trăm từ 0 đến 100 dựa trên năm lĩnh vực chức năng: khả năng đi lại, hoạt động và bằng chứng bệnh lý, tự chăm sóc, lượng ăn uống và mức độ tỉnh táo.

Mục đích của Thang đo mức độ xoa dịu là gì?

PPS đưa ra một phương pháp khách quan để đánh giá sự suy giảm chức năng ở bệnh nhân mắc bệnh nặng. Thang đo này hỗ trợ xác định tình trạng hội đủ điều kiện nhận dịch vụ chăm sóc cuối đời, theo dõi tiến triển bệnh và tạo thuận lợi cho việc trao đổi về tình trạng bệnh nhân giữa đội ngũ chăm sóc y tế và gia đình.

Điểm PPS nào được xem là phù hợp cho chăm sóc cuối đời?

Điểm PPS phù hợp cho chăm sóc cuối đời phụ thuộc vào chẩn đoán của bệnh nhân. Bệnh nhân ung thư có điểm số từ 70% trở xuống có thể hội đủ điều kiện nhận dịch vụ chăm sóc cuối đời, trong khi bệnh nhân mắc hầu hết các bệnh lý khác thường hội đủ điều kiện ở mức 50% trở xuống.

Điểm PPS thấp hơn có đồng nghĩa với việc cần chăm sóc nhiều hơn không?

Có, điểm PPS thấp hơn thường cho thấy mức độ suy giảm chức năng nhiều hơn và nhu cầu chăm sóc cao hơn. Bệnh nhân có điểm số thấp hơn cần được hỗ trợ nhiều hơn trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày, kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ tổng thể khi tình trạng bệnh tiến triển.

Khoảng thời gian sống còn lại theo dự kiến của bệnh nhân có Thang đo mức độ xoa dịu 40% là bao lâu?

Khoảng thời gian sống còn lại theo dự kiến của bệnh nhân ở mức PPS 40% thường dao động từ vài tuần đến vài tháng, mặc dù thời gian sống khác nhau đáng kể tùy theo chẩn đoán chính và các yếu tố lâm sàng cá nhân. Ở mức chức năng này, bệnh nhân thường đáp ứng hướng dẫn hội đủ điều kiện nhận dịch vụ chăm sóc cuối đời bất kể chẩn đoán do nhu cầu chăm sóc lớn và khả năng độc lập suy giảm.

Cách tính điểm PPS như thế nào?

Việc tính điểm PPS yêu cầu đánh giá bệnh nhân đồng thời trên cả năm lĩnh vực chức năng. Sự kết hợp giữa khả năng đi lại, mức độ hoạt động, khả năng tự chăm sóc, lượng ăn uống và mức độ tỉnh táo tạo ra một điểm số phần trăm duy nhất từ 0 đến 100 phản ánh mức độ chức năng tổng thể.

Người giới thiệu

Anderson F, Downing GM, Hill J, et al: PPS: A new tool. J Chăm sóc giảm nhẹ 12(1):5, 1996.

Bischoff KE, Patel K, Boscardin WJ, et al. Prognoses Associated With Palliative Performance Scale Scores in Modern Palliative Care Practice. JAMA Netw Open. 2024;7(7):e2420472. doi:10.1001/jamanetworkopen.2024.20472. (jamanetwork.com)

Tashkandi DK, Bokhari WA, Justaniah NA, et al. The Predictive Role of Modified Early Warning Score and Palliative Performance Scale in Imminent Death Diagnosis in a Palliative Care Setting Among Adult Advanced Cancer Patients: A Retrospective Cohort Study (Vai trò tiên lượng của Thang điểm cảnh báo sớm sửa đổi và Thang đo mức độ xoa dịu trong chẩn đoán tử vong cận kề ở bệnh nhân ung thư giai đoạn tiến triển tại cơ sở chăm sóc giảm nhẹ: Một nghiên cứu thuần tập hồi cứu). J Healthc Sci. 2024;4(12):884-897. doi:10.52533/JOHS.2024.41231. (researchgate.net)